Marek Kornat „Niższość cywilizacyjna wrogiego narodu. Niemieckie dyskursy o Polsce i Polakach 1919–1945”

Narodowe Centrum Kultury, 2020

W serii zatytułowanej „Wojny kulturowe przeciw Polsce” prezentowane są opracowania dokumentujące działania dyfamacyjne skierowane przeciwko Polsce, prowadzone przez   Imperium Rosyjskie (następnie Związek Radziecki) oraz Prusy (następnie Rzeszę Niemiecką) –  dwa z państw, które dokonały rozbiorów I Rzeczypospolitej.

Prowadzone akcje służyć miały początkowo uzasadnieniu rozbiorów, potem potwierdzeniu rzekomo słusznych pretensji do polskich ziem. W XX wieku cele i motywy zmieniły się nieco, ale intensywność funkcjonowania antypolskiej propagandy nie zmalała. Na opinię publiczną – nie tylko w wymienionych dwóch krajach prowadzących działania przeciw Polsce, ale także w całej Europie – oddziaływano poprzez wykorzystywanie i nagłaśnianie wybranych wydarzeń, utrwalanie antypolskich stereotypów, deprecjonowanie dokonań historycznych i kulturalnych. Tworzono idee historiograficzne, traktaty naukowe, literaturę, jednocześnie neutralizując polski przekaz kulturowy.

Dwa wydane w roku 2020 tomy[O książce Tadeusza Pawła Rutkowskiego „Pańska, szlachecka, faszystowska. Polska w sowieckiej propagandzie, kulturze i historiografii 1917-1945″ pisaliśmy tutaj: https://donos.home.blog/?p=6538 ] analizują, niezależnie, propagandę niemiecką i sowiecką, w latach po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, aż do zakończenia II wojny światowej.

Książka profesora Marka Kornata skupia się na działaniach niemieckich w okresie od 1919 do 1945 roku.  Ponad 500 stron wywodu podzielonych zostało na trzy rozdziały. Każdy z nich dokumentuje inny historyczny okres. Pierwsza część skupia się na okresie Republiki Weimarskiej i latach 1919-33. Kolejny rozdział zajmuje się czasem od przejęcia władzy przez Hitlera, aż do napaści hitlerowskiej na Polskę. Końcowa część to omówienie działań niemieckich w okresie trwania II wojny  światowej.

Autor poświęca uwagę zarówno pojedynczym, konkretnym przykładom jak i kwestiom generalnym. Analizuje wypowiedzi i publikacje, ale również mechanizmy i sposób organizacji niemieckiej propagandy skierowanej przeciwko Polsce.  Pokazuje działania zarówno na niwie politycznej, ale także kulturalnej. Ciekawie wypada część poświęcona latom 1939-45, gdzie oprócz propagandy skierowanej na deprecjonowanie polskiego rządu na uchodźctwie , omówiono również działania skierowane do Polaków na okupowanych terenach, a także koncepcje nowego „ładu” jaki planowali zaprowadzić okupanci na zagarniętych terenach.

Obszerne omówienie uzupełnione jest niemal półtora tysiącem przypisów, bibliografią i indeksem osobowym. Warto odnotować wykorzystanie licznych źródeł, między innymi dzienników, tekstów przemówień, artykułów prasowych. Całość tworzy szczegółowy, interesująco i przystępnie przedstawiony obraz tematu.

One comment

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s